Şeyh Said İsyanı mı? Kürt İsyanı mı

Şeyh Said İsyanı mı? Kürt İsyanı mı

120. Bölüm
52 Minuten

Beschreibung

vor 10 Monaten
Mustafa Kemal, Kürtlerin en azından bir bölümünü, yeni kurulacak
devlette muhtariyetlerinin (özerkliklerinin) tanınacağına dair kimi
açık, kimi örtülü bazı sözlerle Millî Mücadele’ye katılmaya razı
etmiş, ancak 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Anlaşması’nın
imzalanmasıyla Türk ulus-devletinin siyasi meşruiyetinin hukuki
garanti altına alınmasının ardından, Ankara ile Kürtler arasındaki
ilişkiler yeni bir evreye girmişti. Bu tarihten sonra, bir daha
özerklikten söz edilmediği gibi, nihayet 3 Mart 1924’te Kürtler
için çok önemli olan Hilafet’in ilgasından ve ardından 1924
Anayasası’ndaki Türkçü ruhtan sonra Türk-Kürt ittifakı çözülmeye
başlamıştı. Sonun başlangıcı Nasturi (Betüşşebap) Ayaklanması’nı
örgütledikleri iddiasıyla 20 Aralık 1924’te Cibranlı Halit Bey ve
eski Bitlis Milletvekili Yusuf Ziya Bey’in tutuklanması oldu. Yusuf
Ziya Bey’in ifadesi üzerine, bazı aşiret reisleri ile Zaza
Nakşibendi Şeyhi Sait, Divan-ı Harb’e çağrılmış; Erzurum’da
Tetkik-i Hesabat Komisyonu Reisliği’nden ayrılan Miralay Halit Bey
ise sorgulanmak üzere Bitlis’e götürülmüştü. Arananlardan Hasenan
Aşiret Reisi Halit ve Zerikanlı Aşiret Reisi Kerem, tebligata
uymayarak kaçmışlar; Şeyh Sait ise, yaşlılığını ileri sürerek
ifadesinin Hınıs’ta alınmasını istemişti. İsteği uygun görülüp
ifadesi Hınıs’ta alınan Şeyh Sait Diyarbakır, Çapakçur, Ergani ve
Genç dolaylarında bir ay kadar dolaştıktan sonra, 13 Şubat 1925’te
Genç Vilayeti’nin Ergani İlçesi’nin Eğil Bucağı’na bağlı Piran
Köyü’ne gelerek kardeşinin evine yerleşmişti. Bundan sonra
yaşananlar Cumhuriyet tarihine ve Türk-Kürt ilişkilerine damgasını
vuracaktı.

Kommentare (0)

Lade Inhalte...

Abonnenten

15
15
:
: